Przyrządy do pomiaru szczelności nie sprzedają się w Polsce zbyt rewelacyjnie z kilku powodów. Po pierwsze, nie każdy klient jest zadowolony z braku możliwości zaingerowania w wyniki pomiarów. Po drugie, zamawiający rzadko wymagają od wykonawców przeprowadzania prób i ich rzetelnego udokumentowania. Z reguły akceptowana jest próba wodna z pomiarem poziomu wody, robionym calówką i czasem mierzonym ręcznym zegarkiem. Oczywiście, jest to podbudowane bezgranicznym zaufaniem do wykonawcy, że nie zrobi on nic, aby „podrasować wynik” (bo niby czemu miałby to robić, przecież kanalizacja jest zbudowana „super”). Inaczej jest w tak zwanych krajach zachodnich. Tam obowiązek kontroli szczelności traktowany jest bardzo poważnie i żaden pomiar, który w 100% nie gwarantuje obiektywności, nie ma szans być uznany przez inspektora nadzoru. O powadze podejścia do problemu świadczy także to, że w większości krajów zachodnich, oprócz normy EN 1610 obowiązują jeszcze inne normy i wytyczne, czasem o ostrzejszych kryteriach. Idąc tym tropem, znaleźliśmy inne obszary działania w branży wod-kan, gdzie nakładany jest na wykonawców obowiązek dokumentowania przebiegu wykonywanych w trakcie pracy badań i pomiarów. Takim wymogiem, coraz częściej pojawiającym się w niemieckich przetargach, jest konieczność rejestracji parametrów procesów przygotowania i instalacji rękawów renowacyjnych, przesączanych na placu budowy. Zamontowane na samochodach lub przyczepach zestawy do przesączania rękawów są wyposażone w zestawy pomiarowe, pozwalające na zmierzenie i zapisanie wszystkich możliwych parametrów. I tak, skanerem możemy sczytać kody kreskowe z opakowań żywicy i rękawa, identyfikując w ten sposób partię materiału. Następnie zmierzone i zapisane zostaną ilości komponentów żywicy oraz stosunek, w jakim zostały zmieszane. Zanotowana będzie ich temperatura oraz temperatura otoczenia. Zapisana zostanie nawet wielkość szczeliny na walcach kalibrujących Ale ciekawsze rzeczy dzieją się później. Specjalny rejestrator zapisuje w funkcji czasu zmiany temperatury oraz ciśnienia w trakcie instalacji i wygrzewania rękawa. Jest to potrzebne, aby stwierdzić czy operacja została przeprowadzona zgodnie ze sztuką oraz wytycznymi producentów. Znając przebieg zmian ciśnienia przy wprowadzaniu rękawa do kanału wiemy, czy nie przekroczono wartości maksymalnych,co mogłoby spowodować uszkodzenia. Znając przebieg zmian temperatury wody przy wygrzewaniu rękawa będziemy wiedzieli, czy zachowano zalecenia producenta.A jeśli jest duży przepływ wody gruntowej i, pomimo że temperatura wody w rękawie była prawidłowa, to zewnętrzne warstwy rękawa nie zostały dostatecznie wygrzane? Możemy wprowadzić czujniki termoparowe (termopara dlatego, że czujnik zostanie już pod rękawem, a jego koszt jest niewielki, przy wystarczającej dokładności pomiaru) pomiędzy rękaw a ściankę kanału i dzięki temu będziemy znać bardzo dokładnie temperaturę, w której żelowała żywica. W czasie pracy na monitorze rejestratora przedstawiany jest w formie wykresu przebieg zmian parametrów. Na koniec możemy wydrukować protokół ze wszystkimi potrzebnymi danymi dotyczącymi budowy, odcinka, zamawiającego i wykonawcy. Mierzone parametry będą przedstawione w formie tabelarycznej i graficznej. Mając już spore doświadczenie w pomiarach i dokumentowaniu różnych parametrów, postanowiliśmy zrobić taki rejestrator. Po konsultacjach z producentami żywic i rękawów postanowiliśmy rejestrować następujące parametry.

– temperatura wody na wejściu do bębna inwersyjnego lub wieży;

– temperatura wody na wyjściu z bębna inwersyjnego lub wieży;

– temperatura między rękawem a rurą kanału mierzona około 0,5 m od studni początkowej na dole kanału;

– temperatura między rękawem a rurą kanału mierzona około 0,5 m od studni początkowej na górze kanału;

– ciśnienie powietrza lub wody w bębnie inwersyjnym.

Pomiary temperatury wody wykonywane są czujnikami typu Pt 100 klasy A o zakresie 0°C do 150°C z dokładnością ± 0,2 %.Pomiar temperatury między rękawem a rurą kanału wykonywany jest termoparą typu K o zakresie od 0°C do 420°C z dokładnością ± 0,11% przy 25°C. Pomiar ciśnienia wykonywany jest dobrze znanym z innych przyrządów przetwornikiem o zakresie 0 bar do 2,5 bara z dokładnością ≤ 0,5%. Czujniki temperatury wody i ciśnienia zamontowane są w elementach armatury, wyposażonych w złączki umożliwiające wpięcie ich w układ obiegu wody. Najczęściej są to złączki typu GeKa lub strażackie (Storz). Standardowo czujniki mają przewody o długości 10 m. Przewód termoparowy dostarczany jest w odcinku 50 m z dwiema wtyczkami do podłączenia do rejestratora. Wyniki pomiarów zapisywane są w pamięci rejestratora. Można je także skopiować na pamięć USB i przetransferować do komputera, gdzie dostarczany w komplecie z rejestratorem program pozwoli na wydrukowanie protokołu wraz z tabelami i wykresami. Pliki, w których zapisywane są wyniki pomiarów są podwójnie kodowane i praktycznie nie można dokonać w nich żadnych zmian (znowu nie wszystkim będzie się to podobało). Na życzenie możemy wyposażyć rejestrator w większą ilość czujników, a także w możliwość rejestracji innych parametrów. Podsumowując, stworzyliśmy bardzo ciekawe narzędzie, pozwalające na dokładną, ciągłą i obiektywną kontrolę procesu instalacji rękawa. Inwestorzy i zamawiający mogą, żądając przedstawiania udokumentowanych pomiarów, znacznie zmniejszyć niebezpieczeństwo nieprawidłowej instalacji rękawa. Pytanie tylko, czy zechcą? A my jesteśmy o kolejny krok do przodu w rozwoju firmy. (Nie wspominając o tym, że kolejny raz jesteśmy „piersi” i gdzieś tam, na wietrze łopocze przysłowiowy biustonosz.

LITERATURA:

[1] Wielokanałowy rejestrator parametrów – materiały informacyjne Gamm-Bud 2010 r.

[2] Materiały informacyjne TGS Krasowski 2009 r.

[3] Materiały informacyjne Wika Polska 2009 r.